دانش آموخته دکتر تاریخ علم، مؤسسۀ فرهنگی موزه های بنیاد
چکیده
صنعت نساجی و تولید پوشاک از جمله صنایعی است که نمیتوان تاریخ پیدایش آن را به صورت دقیق تعیین کرد. برخی از منابع تاریخی، صنعت بافندگی و خیاطی را به ادریس از پیامبران متقدم نسبت میدهند. میتوان گفت که بشر از ابتدای حیات، در کنار دیگر نیازهای اساسی مانند تغذیه، پوششی برای مقابله با سرما و گرما را در خود احساس کرده و به تکاپوی تهیه ی پارچه و پوشاک افتاده است. نگاهی به مستندات تاریخی نشان میدهد که صنعت نساجی در ایران نیز از سابقه طولانی برخوردار بوده و ساکنان مناطق مختلف ایران همچون دیگر سرزمینها و تمدنها به دارا بودن پوشش احساس نیاز کرده و در صدد تهیه و تولید آن برآمدهاند. به موازات جنبههایکاربردی، به مرور صنعت پارچه و پوشاک از جنبههای مختلف دیگر همچون جنبههای سیاسی، اقتصادی ، اجتماعی، مذهبی، فرهنگی، هنری و جز آن از اهمیت قابلملاحظهای برخوردار گردیده است که میتوان در منابع و اسناد تاریخی شواهد بسیاری برای آن یافت. علیرغم جایگاه مهم پارچه و پوشاک در ادوار مختلف تاریخ ایران ، کمتر به چگونگی نگهداری و شیوههای شستشوی آن پرداخته شده است، اگر چه در لابه لای صفحات متون مختلف، نظیر متون تاریخی، علمی و پزشکی به اختصار از ویژگی پوششها و البسه و چگونگی نگهداری آن سخن رفته و از خاصیت شویندگی برخی از مواد معدنی و گیاهی یاد شده است. در این میان حبیش بن ابراهیم بن محمد تفلیسی دانشمند قرن ششم هجری از معدود نویسندگان ایرانی است که فصل نوزدهم از تالیف خود یعنی «رساله بیان الصناعات» را تحت عنوان« اندر شستن قصب و برداشتن نشان از جامهها» به صنعت شستشو و لکهزدایی از پارچه اختصاص داده است. در پژوهش پیشرو ضمن شناسایی انواع مختلف پارچه و مواد شوینده ذکر شده در رساله بیان الصناعات، شیوههای شستشو و لکهزدایی بحث شده توسط تفلیسی به نثر پارسی امروزی بازخوانی و توضیح داده شده است.
دهقان نژاد, امیر. (1403). بازخوانی متنی از قرن ششم هجری در صنعت شستشو و لکهزدایی از پارچه. (e713662). بنیان هنر؛ جستارهای موزه داری، مرمت، باستان شناسی و تاریخ هنر, 2(5 (زمستان)), e713662 https://doi.org/10.22034/ciom.2024.713662
MLA
دهقان نژاد, امیر. "بازخوانی متنی از قرن ششم هجری در صنعت شستشو و لکهزدایی از پارچه" .e713662 , بنیان هنر؛ جستارهای موزه داری، مرمت، باستان شناسی و تاریخ هنر, 2, 5 (زمستان), 1403, e713662. doi: 10.22034/ciom.2024.713662
HARVARD
دهقان نژاد امیر. (1403). 'بازخوانی متنی از قرن ششم هجری در صنعت شستشو و لکهزدایی از پارچه', بنیان هنر؛ جستارهای موزه داری، مرمت، باستان شناسی و تاریخ هنر, 2(5 (زمستان)), e713662. doi: 10.22034/ciom.2024.713662
CHICAGO
امیر دهقان نژاد, "بازخوانی متنی از قرن ششم هجری در صنعت شستشو و لکهزدایی از پارچه," بنیان هنر؛ جستارهای موزه داری، مرمت، باستان شناسی و تاریخ هنر, 2 5 (زمستان) (1403): e713662, doi: 10.22034/ciom.2024.713662
VANCOUVER
دهقان نژاد امیر. بازخوانی متنی از قرن ششم هجری در صنعت شستشو و لکهزدایی از پارچه. بنیان هنر. 1403;2(5 (زمستان)):e713662. doi: 10.22034/ciom.2024.713662